عیب یابی نشتی در HPLC؛ بررسی Tubing، Fitting، Injector و Pump

نشتی در دستگاه کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC) فقط به معنی خروج حلال از یک اتصال نیست؛ این عیب می تواند تعادل فشار سیستم را تغییر دهد، دبی واقعی ورودی به ستون را کاهش دهد، تکرارپذیری تزریق را مختل کند و در صورت تماس حلال با بخش های حساس دستگاه، به قطعات مکانیکی یا الکترونیکی آسیب برساند. نشتی HPLC ممکن است به صورت قطره قابل مشاهده در اطراف اتصالات، رطوبت زیر پمپ، تجمع حلال در محفظه Injector یا افت فشار بدون نشانه ظاهری بروز کند. به همین دلیل، تشخیص درست باید بر اساس محل خروج مایع، شرایطی که نشتی در آن ظاهر می شود، نوع اتصال و رفتار فشار انجام شود؛ سفت کردن تمام اتصالات یا تعویض یکباره قطعات مصرفی، روش قابل اتکایی برای رفع این مشکل نیست.

در مسیر هیدرولیکی HPLC، هر اتصال برای محدوده مشخصی از فشار، جنس لوله و هندسه قطعات طراحی شده است. Tubing مسیر انتقال فاز متحرک را تشکیل می دهد، Fitting لوله را در محل اتصال ثابت و آب بندی می کند، Injector نمونه را وارد مسیر پرفشار می سازد و Pump فشار و جریان لازم را ایجاد می کند. نشتی در هر یک از این بخش ها می تواند نشانه های مشابهی داشته باشد، اما روش تشخیص و تعمیر آن ها یکسان نیست. برای مثال، رطوبت اطراف هد پمپ ممکن است از Pump Seal، اتصال ورودی یا خروجی، یا مسیر تخلیه نشتی ناشی شود؛ بدون تعیین دقیق محل خروج حلال نمی توان علت را به یک قطعه مشخص نسبت داد.

نقشه نشتی در HPLC؛ از محل مشاهده مایع تا منبع واقعی عیب

اولین گام در عیب یابی، ثبت محل و شرایط بروز نشتی است. مشخص کنید مایع هنگام پمپاژ پیوسته خارج می شود یا فقط هنگام تزریق نمونه دیده می شود؛ آیا نشتی در فشار پایین نیز وجود دارد یا پس از افزایش فشار ظاهر می شود؛ و آیا فشار سیستم هم زمان افت می کند یا همچنان در محدوده معمول باقی می ماند. این اطلاعات به تفکیک نشتی استاتیک، نشتی وابسته به فشار و نشتی مرتبط با حرکت مکانیکی کمک می کند. 

این جدول برای اولویت بندی بررسی هاست و جایگزین بازرسی مستقیم نیست. حلال ممکن است روی بدنه حرکت کند و در نقطه ای دورتر از محل واقعی نشتی جمع شود؛ بنابراین، محل تجمع قطره همیشه محل آغاز نشتی نیست. در بررسی دستگاه باید مسیر حرکت مایع، اتصالات بالادست و پایین دست و زمان ظاهر شدن رطوبت در نظر گرفته شوند.

Tubing؛ چه زمانی خود لوله عامل نشتی است؟

Tubing در HPLC باید فشار کاری سیستم را تحمل کند، در برابر حلال مورد استفاده سازگار باشد و هندسه داخلی مناسبی برای انتقال جریان داشته باشد. لوله های فولاد زنگ نزن، لوله های پلیمری و اتصالات اختصاصی هر کدام محدودیت های خود را دارند. انتخاب لوله بر اساس ظاهر یا قطر خارجی به تنهایی کافی نیست؛ قطر داخلی، جنس، ضخامت دیواره، نوع اتصال و فشار مجاز نیز باید با طراحی دستگاه سازگار باشند.

نشانه های آسیب در لوله های انتقال حلال

• ترک یا سوراخ موضعی: خروج مایع از بدنه Tubing، به ویژه در نقاطی که لوله خم شده یا تحت تنش قرار دارد، می تواند نشان دهنده آسیب مکانیکی باشد.

• خم شدگی شدید یا له شدگی: تغییر شکل لوله ممکن است علاوه بر نشتی، مقاومت جریان را افزایش دهد و فشار را در بخش های مختلف مسیر تغییر دهد.

• خراش عمیق یا خوردگی: آسیب سطحی شدید در لوله فلزی یا تخریب شیمیایی در لوله پلیمری می تواند استحکام و آب بندی سیستم را کاهش دهد.

• نشتی پس از جابه جایی دستگاه: تغییر موقعیت ماژول ها یا اعمال کشش به Tubing ممکن است اتصال را شل کند یا به انتهای لوله آسیب بزند.

• نشتی تکرارشونده در یک نقطه: اگر پس از نصب اتصال جدید نشتی باقی بماند، انتهای Tubing، هندسه اتصال، طول لوله و تنش مکانیکی باید بررسی شوند.

در صورت مشاهده ترک، سوراخ یا تغییر شکل غیرمجاز، تعویض لوله با قطعه سازگار معمولا راهکار مطمئن تری از تلاش برای ترمیم موضعی است. بریدن و آماده سازی انتهای Tubing نیز باید با ابزار مناسب و مطابق طراحی اتصال انجام شود؛ برش کج، پلیسه یا تغییر شکل انتهای لوله ممکن است باعث آب بندی ناقص شود. در سیستم های پرفشار، استفاده از لوله ای با فشار مجاز نامشخص یا جایگزین کردن آن با شلنگ عمومی خطرناک است.

تاثیر طول و قطر داخلی Tubing بر عملکرد کروماتوگرافی

حتی اگر لوله نشتی نداشته باشد، انتخاب نامناسب آن می تواند کیفیت جداسازی را کاهش دهد. افزایش طول مسیر و قطر داخلی لوله، حجم خارج از ستون را افزایش می دهد و می تواند به پهن شدن پیک ها منجر شود. حجم داخلی یک لوله استوانه ای را می توان با رابطه زیر محاسبه کرد:

در این رابطه، \(V\) حجم داخلی لوله، \(d_i\) قطر داخلی و \(L\) طول لوله است. اگر قطر بر حسب میلی متر و طول بر حسب میلی متر وارد شوند، حجم بر حسب میلی متر مکعب به دست می آید؛ برای تبدیل به میکرولیتر، هر ۱ میلی متر مکعب برابر با ۱ میکرولیتر است.

برای نمونه، یک لوله با قطر داخلی ۰٫۱۲ میلی متر و طول ۵۰۰ میلی متر، حجمی نزدیک به ۵٫۷ میکرولیتر دارد. اگر قطر داخلی به ۰٫۱۸ میلی متر افزایش یابد و طول ثابت بماند، حجم داخلی به حدود ۱۲٫۷ میکرولیتر می رسد. این تفاوت می تواند در روش هایی که به پیک های باریک یا جداسازی ترکیبات نزدیک به هم نیاز دارند، اهمیت داشته باشد. بنابراین، هنگام رفع نشتی نباید بدون بررسی طراحی دستگاه، قطر یا طول Tubing را تغییر داد.

Fitting؛ چرا اتصال ظاهرا محکم همچنان نشتی دارد؟

Fitting یکی از نقاط حساس مسیر هیدرولیکی HPLC است، زیرا آب بندی در بسیاری از اتصالات به تطابق دقیق انتهای لوله، فرول یا اجزای آب بند و سطح نشیمنگاه وابسته است. در اتصال های فلزی متداول، فرول با هندسه مشخص روی لوله می نشیند و هنگام نصب صحیح، مسیر نشت را مسدود می کند. اگر قطعات از نظر طراحی با یکدیگر سازگار نباشند، حتی سفت کردن بیشتر اتصال نیز ممکن است آب بندی مناسبی ایجاد نکند.

علت های اصلی نشتی از Fitting

• ناسازگاری اجزای اتصال: ترکیب مهره، فرول و لوله از طراحی های متفاوت می تواند باعث شود فرول به درستی روی لوله ننشیند یا سطح آب بندی در موقعیت صحیح قرار نگیرد.

• نصب نامناسب فرول: جهت اشتباه، قرارگیری ناقص یا تغییر شکل فرول ممکن است موجب ایجاد مسیر باریک برای خروج حلال شود.

• آسیب انتهای Tubing: پلیسه، برش نامنظم، ترک یا تغییر شکل انتهای لوله می تواند از آب بندی کامل جلوگیری کند.

• سفت کردن بیش از حد: اعمال نیروی نامناسب ممکن است رزوه، فرول یا لوله را آسیب بزند و در نتیجه احتمال نشتی افزایش یابد.

• استفاده مجدد از قطعه تغییر شکل یافته: برخی اتصالات پس از نصب، تغییر شکل دائمی پیدا می کنند؛ امکان استفاده مجدد باید مطابق دستورالعمل سازنده تعیین شود.

• اعمال تنش به اتصال: اگر لوله تحت کشش، پیچش یا خم شدگی شدید باشد، اتصال ممکن است در طول زمان از وضعیت مناسب خارج شود.

روش اصولی بررسی و رفع نشتی Fitting

ابتدا محل اتصال باید از نظر رطوبت، خوردگی، آسیب رزوه و تغییر شکل لوله بررسی شود. پیش از باز کردن اتصال، پمپ را متوقف کنید، فشار را مطابق دستورالعمل دستگاه به طور ایمن تخلیه کنید و از تجهیزات حفاظت فردی متناسب با حلال استفاده کنید. باز کردن اتصال پرفشار یا تلاش برای سفت کردن آن هنگام کار دستگاه می تواند باعث پاشش حلال شود.

پس از ایمن سازی، اتصال باید با قطعات سازگار با همان طراحی بازبینی شود. اگر انتهای Tubing آسیب دیده یا فرول تغییر شکل داده باشد، تعویض قطعه معیوب ضروری است. هنگام نصب مجدد باید روش و مقدار سفت کردن مطابق دستورالعمل سازنده رعایت شود؛ استفاده از یک مقدار گشتاور عمومی برای همه اتصالات HPLC صحیح نیست. برخی اتصال ها به روش نصب اختصاصی نیاز دارند و برخی طراحی ها نیز امکان نصب و بازکردن مجدد محدود دارند.

نکته تشخیصی مهم: اگر نشتی پس از چند بار تعویض Fitting ادامه پیدا کند، احتمال دارد منبع مشکل در خود اتصال نباشد. آسیب در پورت اتصال، ناسازگاری نوع Tubing، فشار غیرعادی یا حرکت مکانیکی مجموعه می تواند باعث شود نشتی دوباره در همان محل ظاهر شود.

Injector و Autosampler؛ نشتی وابسته به تزریق را چگونه تشخیص دهیم؟

بخش تزریق نمونه از اجزایی تشکیل شده است که بسته به طراحی دستگاه می توانند شامل شیر تزریق، Rotor Seal، Needle Seat، سوزن، حلقه نمونه، اتصالات پورت ها و مسیرهای شست وشو باشند. خرابی هر یک از این اجزا ممکن است تنها در مرحله مشخصی از چرخه تزریق خود را نشان دهد. برای مثال، دستگاه ممکن است هنگام عبور فاز متحرک نشتی آشکاری نداشته باشد، اما با حرکت شیر یا ورود سوزن به Needle Seat، رطوبت در محفظه تزریق ظاهر شود.

Rotor Seal؛ نشتی در شیر تزریق

Rotor Seal در شیرهای تزریق چرخشی، مسیرهای داخلی را در موقعیت های مختلف به یکدیگر متصل می کند. سایش سطح آب بندی، خراش ناشی از ذرات، ناسازگاری شیمیایی یا فشار بیش از محدوده طراحی می تواند باعث نشتی داخلی یا خارجی شود. نشتی داخلی ممکن است بدون تشکیل قطره قابل مشاهده رخ دهد؛ با این حال، اختلال در حجم تزریق، تکرارپذیری مساحت پیک یا انتقال نمونه از تزریق قبلی می تواند نشانه ای از مشکل در شیر تزریق باشد.

برای بررسی، زمان بروز نشتی باید با چرخه شیر مقایسه شود. اگر نشتی هنگام تغییر وضعیت شیر یا تزریق نمونه ظاهر می شود، بررسی Rotor Seal و پورت های شیر در اولویت قرار می گیرد. در مقابل، اگر رطوبت بدون حرکت شیر و در طول پمپاژ پیوسته دیده شود، باید اتصالات ثابت و مسیرهای مجاور نیز بررسی شوند.

Needle Seat و سوزن تزریق

Needle Seat محل آب بندی سوزن در سامانه های تزریق خودکار است. فرسودگی سطح نشیمنگاه، باقی ماندن ذرات، قرارگیری نامناسب سوزن یا آسیب ناشی از برخورد مکانیکی می تواند باعث خروج حلال یا نمونه شود. در برخی طراحی ها، این اختلال با نشت در زمان شست وشوی سوزن، افت تکرارپذیری حجم تزریق یا انتقال نمونه بین تزریق ها همراه است.

• نشتی هنگام ورود سوزن: موقعیت سوزن، سلامت Needle Seat و تنظیمات حرکتی Autosampler بررسی شود.

• نشتی هنگام شست وشوی سوزن: مسیر شست وشو، اتصالات، لوله های مربوط و احتمال گرفتگی خروجی بررسی شوند.

• کاهش تکرارپذیری تزریق: آب بندی شیر، عملکرد سوزن، مسیر نمونه و وجود حباب هوا ارزیابی شود.

• انتقال نمونه از تزریق قبلی: وضعیت شست وشوی مسیر، آلودگی داخلی و سلامت اجزای آب بندی بررسی شوند؛ این نشانه به تنهایی اثبات کننده نشتی خارجی نیست.

چگونه نشتی Injector را از نشتی Pump تشخیص دهیم؟

اگر نشتی تنها در مرحله تزریق ظاهر می شود و با تغییر وضعیت شیر یا حرکت سوزن هم زمان است، Injector یا Autosampler باید در اولویت بررسی قرار گیرد. اگر نشتی در زمان پمپاژ پیوسته و بدون تزریق نیز ادامه دارد، مسیر فشار از Pump تا Injector باید به ترتیب بررسی شود. با این حال، فشار در یک بخش می تواند به محل نشتی دیگر نیز وابسته باشد؛ بنابراین نتیجه گیری باید با مشاهده مستقیم و آزمون های کنترل شده تایید شود.

Pump؛ نشتی از هد پمپ، پیستون و مسیرهای ورودی و خروجی

پمپ HPLC در طول کار به صورت پیوسته یا متناوب فاز متحرک را جابه جا می کند و در بسیاری از طراحی ها، بخش های آب بندی در معرض حرکت رفت و برگشتی پیستون قرار دارند. نشتی از پمپ می تواند به علت فرسودگی Pump Seal، آسیب پیستون، ایراد در اتصال ورودی یا خروجی، ترک یا آسیب Pump Head، یا مشکل در مسیر تخلیه نشتی رخ دهد. تشخیص صحیح به این بستگی دارد که مایع دقیقا از کدام سطح خارج می شود و آیا نشتی با حرکت پیستون یا افزایش فشار تغییر می کند.

نشتی Pump Seal چه تفاوتی با نشتی اتصال دارد؟

نشتی Pump Seal معمولا در اطراف محل عبور پیستون از آب بند یا در مسیر تخلیه نشتی مربوط به طراحی پمپ دیده می شود. در مقابل، نشتی اتصال می تواند از اطراف مهره، فرول یا پورت ورودی و خروجی آغاز شود. محل تجمع حلال به تنهایی برای تفکیک این دو کافی نیست؛ مایع ممکن است از سطح بالاتر جاری شده و در زیر Pump Head جمع شود.

مراحل بررسی نشتی پمپ

1. محل رطوبت را در شرایط ایمن مشخص کنید و بررسی کنید آیا نشتی از پورت، اتصال، اطراف پیستون یا مسیر تخلیه نشتی است.

2. وضعیت اتصالات ورودی و خروجی را با توجه به نوع Fitting و سلامت Tubing بررسی کنید؛ سفت کردن بیشتر بدون تشخیص محل عیب توصیه نمی شود.

3. اگر نشتی در اطراف پیستون مشاهده می شود، Pump Seal و سطح پیستون طبق دستورالعمل سرویس ارزیابی شوند. پیستون خراشیده می تواند آب بند تازه را نیز در مدت کوتاهی فرسوده کند.

4. اگر نشتی از بدنه، رزوه یا محل اتصال اجزای Pump Head آغاز می شود، آسیب مکانیکی، آلودگی سطح آب بندی و نصب نادرست بررسی شود.

5. پس از رفع عیب، آزمون نشتی، پایداری فشار و دبی خروجی در شرایط تعریف شده انجام شود. در صورت نیاز، عملکرد کروماتوگرافی نیز با روش مناسب بررسی شود.

هشدار فنی: وجود مایع در اطراف پمپ را نباید با لمس قطعات یا باز کردن اتصال در حالت تحت فشار بررسی کرد. پاشش حلال پرفشار می تواند به پوست و چشم آسیب برساند و تماس حلال با اجزای الکترونیکی نیز ممکن است خرابی ثانویه ایجاد کند. قبل از باز کردن هر بخش، توقف دستگاه و تخلیه ایمن فشار طبق دستورالعمل سازنده ضروری است.

وقتی فشار افت می کند اما نشتی دیده نمی شود

همه نشتی ها به شکل قطره قابل مشاهده نیستند. نشتی داخلی در شیر تزریق، برگشت حلال از شیر یک طرفه پمپ یا اختلال در مسیرهای داخلی می تواند باعث شود جریان واقعی با مقدار مورد انتظار مطابقت نداشته باشد، بدون اینکه مایع از بیرون دستگاه خارج شود. از سوی دیگر، افت فشار ممکن است ناشی از خالی شدن مخزن، ورود هوا، خرابی Check Valve، تغییر ترکیب فاز متحرک یا خطای حسگر فشار باشد؛ بنابراین افت فشار به تنهایی دلیل کافی برای تشخیص HPLC Leak نیست.

برای تفکیک این وضعیت ها، سه متغیر را هم زمان بررسی کنید: فشار ثبت شده، دبی واقعی و محل بروز نشانه های نشتی. اگر فشار افت می کند و دبی واقعی نیز کاهش یافته است، باید مسیر مکش، عملکرد پمپ، شیرها و احتمال نشتی داخلی بررسی شوند. اگر دبی خروجی در آزمون معتبر پایدار است اما نمایشگر فشار رفتار غیرعادی دارد، ارزیابی حسگر فشار و سامانه کنترل اهمیت بیشتری پیدا می کند. در روش های گرادیانی نیز تغییر ترکیب حلال می تواند فشار را تغییر دهد؛ این تغییر باید با برنامه روش و خواص فاز متحرک مقایسه شود.

درخت تصمیم برای تشخیص اولیه نشتی

• آیا مایع به صورت قابل مشاهده خارج می شود؟ اگر بله، ابتدا محل دقیق خروج را مشخص کنید؛ اگر خیر، افت فشار و دبی را جداگانه بررسی کنید و احتمال نشتی داخلی یا خطای اندازه گیری را در نظر بگیرید.

• آیا نشتی فقط هنگام تزریق ظاهر می شود؟ اگر بله، حرکت سوزن، Needle Seat، Rotor Seal و مسیرهای مربوط به Injector بررسی شوند.

• آیا نشتی در طول پمپاژ پیوسته دیده می شود؟ در این حالت، اتصالات ثابت، Tubing، Pump Head و آب بند پیستون باید بر اساس محل مشاهده بررسی شوند.

• آیا نشتی پس از تعویض اتصال بازگشته است؟ سازگاری Fitting، سلامت انتهای لوله، نشیمنگاه و تنش مکانیکی مسیر را بررسی کنید.

• آیا نشتی برطرف شده اما فشار یا دبی همچنان غیرعادی است؟ بررسی باید به گرفتگی، ورود هوا، Check Valve، تنظیمات پمپ و حسگر فشار گسترش یابد.

این مسیر تصمیم گیری برای محدود کردن محدوده عیب است. هر مرحله باید در محدوده ایمن و طبق دستورالعمل سازنده اجرا شود؛ هیچ آزمون عمومی نباید جایگزین روش سرویس اختصاصی دستگاه شود.

آزمون پس از رفع نشتی؛ چگونه تعمیر را تایید کنیم؟

پس از رفع نشتی، صرفا خشک بودن سطح اتصالات برای تایید تعمیر کافی نیست. سیستم باید در شرایط عملیاتی تعریف شده از نظر نشتی مجدد، پایداری فشار، دبی خروجی و عملکرد تزریق بررسی شود. فشار آزمون نباید از محدوده مجاز دستگاه، ستون، Tubing یا اتصالات فراتر رود.

محاسبه درصد انحراف دبی پس از تعمیر

در صورت اندازه گیری معتبر دبی واقعی، درصد انحراف از مقدار تنظیم شده از رابطه زیر محاسبه می شود:

در این رابطه، \(Q_{\mathrm{measured}}\) دبی اندازه گیری شده و \(Q_{\mathrm{set}}\) دبی تنظیم شده است. برای مثال، اگر دبی تنظیم شده برابر با \(1.00\ \mathrm{mL/min}\) و مقدار اندازه گیری شده برابر با \(0.98\ \mathrm{mL/min}\) باشد، انحراف دبی منفی ۲ درصد خواهد بود. این مقدار صرفا یک مثال محاسباتی است و حد پذیرش عمومی برای همه مدل های HPLC محسوب نمی شود؛ معیار قابل قبول باید بر اساس مشخصات سازنده، روش اندازه گیری و الزامات آزمایشگاه تعیین شود.

چرا پس از رفع نشتی باید کروماتوگرام هم بررسی شود؟

نشتی می تواند حجم واقعی تزریق یا دبی عبوری از ستون را تغییر دهد و بر زمان بازداری، مساحت پیک، پهنای پیک و تکرارپذیری اثر بگذارد. اگر نشتی از مسیر نمونه باشد، احتمال تغییر حجم تزریق یا انتقال نمونه باقی مانده نیز مطرح می شود. در مقابل، اگر نشتی فقط در یک اتصال خارجی رخ داده و هیچ اثری بر مسیر جریان یا تزریق نداشته باشد، ممکن است کروماتوگرام تغییر محسوسی نشان ندهد. بنابراین، ارزیابی کروماتوگرافی باید متناسب با محل عیب و اهمیت روش انجام شود.

تفاوت رویکرد سرویس در دستگاه های HPLC مختلف

طراحی مسیر هیدرولیکی، نوع اتصالات، ساختار Injector، شیوه آب بندی و دسترسی به قطعات در همه دستگاه ها یکسان نیست. برای مثال، دستگاه های HPLC و UHPLC شرکت های Agilent، Waters، Shimadzu، Thermo Scientific و Knauer ممکن است از نظر طراحی ماژول ها و روش سرویس تفاوت داشته باشند. حتی میان مدل های یک برند نیز نمی توان نوع اتصال، روش تعویض Seal یا معیار گشتاور را یکسان فرض کرد.

برای انتخاب قطعه و روش تعمیر، مدل دقیق دستگاه و ماژول معیوب باید مشخص باشد. شماره قطعه، سازگاری شیمیایی، فشار مجاز و دستورالعمل سرویس همان مدل، مبنای تصمیم فنی هستند. استفاده از قطعاتی که صرفا از نظر ابعاد مشابه اند یا به کارگیری روش نصب مربوط به مدل دیگر، ممکن است به نشتی تکرارشونده و آسیب بیشتر منجر شود.

پرسش های متداول درباره نشتی HPLC

چرا دستگاه HPLC از محل اتصال لوله نشتی می دهد؟

علت های رایج شامل نصب نامناسب Fitting، ناسازگاری فرول و لوله، آسیب انتهای Tubing، خرابی نشیمنگاه یا اعمال تنش به اتصال است. ابتدا باید فشار به شکل ایمن تخلیه و محل دقیق نشتی مشخص شود؛ سفت کردن بیشتر اتصال بدون بررسی علت، ممکن است به لوله یا رزوه آسیب بزند.

آیا نشتی HPLC همیشه باعث افت فشار می شود؟

خیر. اثر نشتی به محل، شدت و شرایط عملیاتی آن بستگی دارد. برخی نشتی ها باعث افت فشار یا دبی می شوند، اما ممکن است در شرایط خاص فشار نمایش داده شده همچنان نزدیک به مقدار معمول باقی بماند. به همین دلیل، فشار باید همراه با بازرسی مستقیم و ارزیابی دبی تفسیر شود.

علت نشتی از Pump Seal چیست؟

فرسودگی ناشی از حرکت پیستون، ناسازگاری شیمیایی، آلودگی ذرات، آسیب سطح Piston یا نصب نامناسب از علت های محتمل هستند. اگر آب بند جدید نیز در مدت کوتاهی دچار نشتی شود، باید سطح پیستون و علت ریشه ای خرابی بررسی شود.

چگونه نشتی Injector را از نشتی پمپ تشخیص دهیم؟

زمان بروز نشتی و محل خروج مایع دو سرنخ اصلی هستند. نشتی وابسته به حرکت سوزن یا تغییر وضعیت شیر، بررسی Injector، Rotor Seal و Needle Seat را ضروری می کند؛ در حالی که نشتی اطراف پیستون یا پورت های پمپ باید از نظر Pump Seal، اتصالات و Pump Head بررسی شود. مشاهده مستقیم محل خروج مایع برای نتیجه گیری ضروری است.

آیا می توان برای رفع نشتی از نوار تفلون یا چسب استفاده کرد؟

استفاده از نوار تفلون، چسب یا مواد آب بند عمومی در اتصالات پرفشار HPLC توصیه نمی شود، مگر آنکه سازنده صراحتا ماده و روش خاصی را مجاز اعلام کرده باشد. این مواد می توانند با حلال ناسازگار باشند، ذرات وارد مسیر کنند یا هندسه اتصال را تغییر دهند. راهکار صحیح، استفاده از قطعات سازگار و روش نصب تعیین شده برای همان اتصال است.

پس از رفع نشتی، چه زمانی سیستم آماده استفاده تحلیلی است؟

زمانی که نشتی در شرایط عملیاتی مجاز برطرف شده باشد و آزمون های لازم برای فشار، دبی و عملکرد بخش تعمیرشده نتیجه قابل قبول بدهند. اگر نشتی در Injector یا مسیر نمونه رخ داده باشد، بررسی عملکرد تزریق و در صورت نیاز اجرای روش آزمون کروماتوگرافی نیز اهمیت دارد. معیار پذیرش باید متناسب با مدل دستگاه و الزامات روش تعیین شود.

چه زمانی تعمیر تخصصی HPLC ضروری است؟

اگر نشتی از Pump Head، شیر تزریق یا بخش های داخلی باشد، پس از تعویض قطعه دوباره ظاهر شود یا با افت دبی، نوسان فشار و خطاهای عملکردی همراه باشد، بررسی تخصصی ضرورت پیدا می کند. همچنین آسیب رزوه، ترک قطعه، خرابی حسگر یا نیاز به باز کردن اجزای پرفشار باید با ابزار و دستورالعمل مناسب بررسی شود.